# Ang mga batayan

> Bago sa video editing? Ano ang timeline, clip at cut, at paano mag-zoom, mag-split, mag-trim, maglipat, mag-undo, magdagdag ng salita at mag-export, bawat isa sa isang maikling clip.

Page: https://nolanlabs.io/fil/docs/basics

Hindi ka pa nakapag-edit ng video? Dito magsimula. Ito ang Lite, ang mode na pinagsisimulan ng bagong install. Bawat aksyon ay may maikling clip mula sa app, nasa sulok ang mga key na pinindot. Sa Mac, gumagana ang Cmd saanman sabihin ng mga page na ito ang Ctrl.

## Ang mga salitang kailangan mo

| Salita | Ang ibig sabihin |
| --- | --- |
| Clip | Isang piraso ng video o tunog |
| Timeline | Ang strip sa ibaba, kung saan tumatakbo ang oras mula kaliwa pakanan. Ang nakalagay rito ang video mo |
| Playhead | Ang linya sa timeline. Ipinapakita ng viewer ang nasa ilalim nito |
| Cut | Ang punto kung saan nagtatapos ang isang clip at nagsisimula ang kasunod |
| Trim | Pagpapaikli o pagpapahaba ng clip sa paglipat ng isa sa mga dulo nito |
| Export | Paggawa ng tapos na video file |

Walang Save command. Nase-save ang bawat pagbabago sa sandaling gawin mo ito.

## Maglagay ng clip sa timeline

I-click ang isang clip sa **Media** para idagdag ito sa dulo. Para ilagay ito sa ibang lugar, i-drag ito roon.

[Clip: Ang pag-click sa isang clip sa Media ay nagdadagdag nito sa dulo ng timeline.](https://nolanlabs.io/media/docs/place.mp4)

## Panoorin ang mayroon ka

I-click ang ruler sa itaas ng mga clip, o i-drag ito, para ilipat ang playhead. Nagpe-play at humihinto ang Space. Isang frame ang hakbang ng ← at →.

[Clip: Habang dina-drag ang ruler, sumasabay ang viewer, at nagpe-play ang Space.](https://nolanlabs.io/media/docs/playhead.mp4)

## Mag-zoom in at out

Mag-zoom in para eksaktong ilagay ang cut, at mag-zoom out para makita ang buong video. Binabago nito kung gaano ka kalapit tumitingin, hindi ang video.

- **Ctrl kasama ang wheel, o pinch:** nag-zo-zoom sa paligid ng pointer.
- **Ctrl+= at Ctrl+−:** nag-zo-zoom sa paligid ng playhead. Nag-zo-zoom din ang mga button at slider sa itaas ng timeline.
- **Shift+Z:** ibinabalik sa view ang buong video.

[Clip: Nag-zo-zoom in ang Ctrl at wheel sa paligid ng pointer, nag-zo-zoom out ang Ctrl+− sa paligid ng playhead, at pinagkakasya ng Shift+Z ang video.](https://nolanlabs.io/media/docs/zoom.mp4)

## Hatiin ang clip sa dalawa

Ilagay ang playhead kung saan mo gusto ang cut at pindutin ang Ctrl+B, o pindutin ang gunting. Nahahati roon ang mga clip na nasa ilalim ng playhead.

[Clip: Hinahati ng Ctrl+B ang clip at ang musika sa ilalim ng playhead.](https://nolanlabs.io/media/docs/split.mp4)

## Paikliin ang clip

I-drag ang dulo ng clip. Sumasabay ang mga kasunod, kaya walang puwang na nabubuksan.

[Clip: Ang pag-drag sa dulo ng clip ay nagpapaikli rito, at umuusad ang mga clip pagkatapos nito.](https://nolanlabs.io/media/docs/trim.mp4)

## Baguhin ang pagkakasunod

I-drag ang clip sa hanay. Nagbibigay-daan ang iba.

[Clip: Pag-drag ng clip sa mas naunang cut. Umuusog ang mga clip sa pagitan.](https://nolanlabs.io/media/docs/move.mp4)

## Alisin ang clip, at ibalik ito

I-click ang clip para piliin ito, at pindutin ang Backspace. Nagsasara ang hanay. Ina-undo ito ng Ctrl+Z, at patuloy itong nag-a-undo, hakbang-hakbang, pabalik sa simula, kahit pagkatapos mag-restart.

[Clip: Binubura ng Backspace ang napiling clip, at ibinabalik ito ng Ctrl+Z.](https://nolanlabs.io/media/docs/delete.mp4)

## Magdagdag ng salita

Buksan ang **Text** at pumindot ng isang look. Papasok ang mga salita sa playhead nang tatlong segundo, at puwede kang mag-type sa ibabaw nila. Para palitan sila mamaya, i-click sila sa timeline.

[Clip: Pagpindot ng isang look sa Text, tapos pag-type sa ibabaw ng mga salita.](https://nolanlabs.io/media/docs/words.mp4)

## Magdagdag ng transition

I-click ang clip at buksan ang **Mga transition**. Ang pipindutin mo ay mapupunta sa cut sa simula ng clip na iyon. Kung walang napiling clip, mapupunta ito sa cut na pinakamalapit sa playhead.

[Clip: Isang dissolve na pumapasok sa cut bago ang napiling clip, tapos pine-play ito.](https://nolanlabs.io/media/docs/transition.mp4)

## Baguhin ang itsura ng clip

I-click ang clip at buksan ang **I-adjust**: bilis, laki, liwanag, contrast, saturation, init, mga fade. Nagbabago ang viewer habang nagda-drag ka.

[Clip: Pag-drag ng Liwanag sa I-adjust. Dumidilim ang viewer habang gumagalaw ito.](https://nolanlabs.io/media/docs/adjust.mp4)

## Baguhin ang hugis

Pumili ng hugis mula sa menu sa ilalim ng viewer, gaya ng 9:16 para sa vertical na video, o 2.39:1 at 2:1 para sa sine. Nananatili ang buong larawan sa loob ng bagong hugis, may itim sa paligid, hanggang pindutin mo ang **Punuin**, na nag-zo-zoom sa bawat clip para matakpan ang frame. Para iposisyon ang isa gamit ang kamay, gamitin ang **Laki** sa **I-adjust**, o hilingin sa agent mo na i-reframe ito.

[Clip: Pagpindot sa 9:16, tapos Punuin: nag-zo-zoom ang larawan para matakpan ang frame.](https://nolanlabs.io/media/docs/shape.mp4)

## Gawin ang file

Pindutin ang **I-export**, o Ctrl+E. Pumili ng size at pangalan, at kung saan ito mapupunta. Ipinapakita ng top bar na gumagana ito, tapos nag-aalok ng **I-play** at **Ipakita sa Finder** (**Ipakita sa File Explorer** sa Windows). Kung pumalya ang export, sinasabi nito kung bakit, may **Subukan ulit**.

[Clip: Ang Export window: size, pangalan, folder.](https://nolanlabs.io/media/docs/export.mp4)

## Susunod

- [Ang una mong cut](https://nolanlabs.io/fil/docs/first-cut): ang parehong mga hakbang bilang isang trabaho, ang agent mo ang gumagawa ng first pass.
- [Mga shortcut](https://nolanlabs.io/fil/docs/keys): bawat key sa Lite.
- [Lite](https://nolanlabs.io/fil/docs/lite): ang iba pang narito, gaya ng captions at musika.
